Z uwagi na to, iż jestem właśnie na urlopie i przy współpracy z firmą AAC, postanowiłem napisać "gorącą" recenzję o, jakże ważnym dla każdego (chodź nie tylko) overclockera, podzespole komputera jakim jest oczywiście chłodzenie procesora. Obecnie na rynku jest masa różnego rodzaju rozwiązań odpowiedzialnych za chłodzenie CPU, niektórzy wręcz się gubią - inni przy kupnie nie wiedzą co wybrać.
O ile przy zakupie chłodziwa w granicy ~100zł nie ma takiego problemu i generalnie łatwiej jest coś wybrać - nawet jeśli mielibyśmy nie trafić w najbardziej wydajne chłodzenie - i tak będziemy zadowoleni bo stosunek cena/jakość nam to wynagrodzi. Za to w przedziale powyżej 100zł, ba nawet w granicy 200-250zł dobrze sie zastanowimy nad tym, na co wydać te - jakby nie było - nie małe pieniądze.
Ta recenzja ma za zadanie pomóc Wam w "wydaniu" tych nieco większych pieniedzy i porównać obecnie dostepne, najbardziej popularne coolery CPU z półki high-end.
O ile przy zakupie chłodziwa w granicy ~100zł nie ma takiego problemu i generalnie łatwiej jest coś wybrać - nawet jeśli mielibyśmy nie trafić w najbardziej wydajne chłodzenie - i tak będziemy zadowoleni bo stosunek cena/jakość nam to wynagrodzi. Za to w przedziale powyżej 100zł, ba nawet w granicy 200-250zł dobrze sie zastanowimy nad tym, na co wydać te - jakby nie było - nie małe pieniądze.
Ta recenzja ma za zadanie pomóc Wam w "wydaniu" tych nieco większych pieniedzy i porównać obecnie dostepne, najbardziej popularne coolery CPU z półki high-end.
Oto nasi dzisiejsi bohaterowie:
- ZeroTherm FZ120 - cena - 150zł
- Scythe Mugen 2 - cena - 178zł
- Thermalright AXP-140 - cena - 189zł
- Thermalright Ultra 120 Extreme rev. A - cena - 195zł
- Noctua NH-U12P - cena - 255zł - niestety nie dojechał na czas - szkoda...
Wszystkie coolery były używane z tym samym wentylatorem - Noctua NF-S12B FLX, ponieważ nie każdy cooler w zestawie posiada wentylator, a nawet jak już jakiś posiada - wyniki mogłyby sie różnić od innych testowanych coolerów, chodźby ze względu na ilość tłoczonego przez nie powietrza. Wentylator jest bardzo cichy i wydajny - pracował cały czas ~1350rpm.
Platforma testowa:
Procesor: Xeon E3110 (odpowiednik E8400)
Płyta główna: Asus Maximus Formula @ Rampage Formula (BIOS mod)
RAM: 2x 2GB Mushkin ES2 E6400 + Thermalright HR-07
VGA: Gainward GTX260 + Thermalright HR-03
PSU: Chieftec CFT-600-14CS
Pasta termoprzewodząca - Zalman STG-1
Przebieg testów:
Z uwagi na to, że platforma ma dość duży potencjał o/c, testy były przeprowadzane w identycznych (o ile to było możliwe) warunkach. Temperatura otoczenia to ~22stC (o 7 rano - zanim sie nagrzeje mieszkanie - w końcu mamy lato
). Czas wygrzewania pasty przyjąłem 1h dla każdego coolera - nie jest to dużo, bo pasta wygrzewa się kilkadziesiąt godzin zanim uzyska swoje najlepsze właściwości, ale dla potrzeb testu i maksymalnie porównywalnych warunków wystarcza.
Test polegał na włączeniu programu obciążającego CPU - dokładnie Orthosa, na czas 30min przy zegarze procesora 3GHz (idle, stress) oraz po jego podkreceniu do 4GHz (idle, stress). Czas ten wystarcza w zupełności do wyrobienia sobie zdania o każdym z testowanych coolerów
Temperatura była mierzona programem Core Temp 0.99.5.
Test polegał na włączeniu programu obciążającego CPU - dokładnie Orthosa, na czas 30min przy zegarze procesora 3GHz (idle, stress) oraz po jego podkreceniu do 4GHz (idle, stress). Czas ten wystarcza w zupełności do wyrobienia sobie zdania o każdym z testowanych coolerów
ZEROTHERM FZ120:
Marka ZeroTherm nie jest tak popularna na polskim rynku jak pozostałe, jednak produkuje bardzo solidne i przede wszystkim wydajne układy chłodzenia (nie tylko dla CPU). Nie odbiegają one w żaden sposób jakością od Thermalright czy Noctua a są przy tym zauważalnie tańsze. Prezentowany cooler akurat posiadałem u siebie 
Tak prezentuje sie w opakowaniu:
W opakowanniu znajdziemy cooler oraz wszystko co potrzebne do jego montażu - niestety, tylko dla podstawki LGA775:
Tak się prezentuje założony cooler na płytę główną:
Ja widać jest sporo miejsca dla alternatywnego chłodzenia, np. pamięci RAM:
Scythe Mugen 2:
Japońska firma Scythe jest bardzo popularna na polskim rynku, choźby ze względu na tak udane ich produkty, jak Ninja czy Infinity (protoplasta Mugena). Produkuje ona bardzo dobre jakościowo coolery CPU (i nie tylko) i stosunkowo przy tym nie drogie. Jest to ta sama półka cenowa i jakościowa co ZeroTherm:
W opakowaniu znajdziemy oczywiście cooler, bardzo dobrze zabezpieczony na czas dostawy do Klienta końcowego, jak i komplet uchwytów dla wszystkich dostępnych obecnie podstawek pod procesory (łączenie z LGA1366):
Tak się prezentuje Mugen, założony na płytę główną:
Zwroćcie uwage na fakt, iż aby go założyć, musiałęm wypiąć jedną kość pamięci - to z uwagi na zastosowane na nich chłodzenie Thermalright HR-07, które tez zajmuje trochę miejsca. Pamiętajcie o tym, przy zakupe tego chłodzenia:
Thermalright AXP-140:
Thermalright to, obok Scythe i Noctua, dość popularna marka na polskim rynku. Jej nieodzownym atutem zauwsze była bardzo dobra jakość wykonania, bezkompromisowa wydajność i, niestety, przy tym dość wysoka cena. Producent zaznacza przy tym jednak, że ich produkty są kierowane do ściśle określonej grupy użytkowników, tej grupy, dla której cena ma drugorzędne znaczenie (heh
). AXP-140 to nowy cooler na naszym rynku, ktory stosunkowo niedawno pojawił się w sprzedaży.
Jest pakowany w, można powiedzieć, ubogie pudełko (względem chodźby poprzedników), w którym poza samym coolerem znajdziemy komplet mocowań, niestety - tylko dla podstawki LGA775. W zestawie nie ma dołączonego wentylatora - ten należy zakupić osobno:
Tak prezentuje się AXP-140 na płycie głownej. Nie było z nim takich problemów z montażem (jak np. z Mugenem), ale nie obyło się bez przymierzania, tak aby dobrać najbardziej optymalna dla niego "pozycję" na płycie głównej:
Zwróćcie uwage na to, jak dużo miejsca zajmuje po zamontowaniu, co generalnie ma też swoje plusy, ponieważ chłodzi nie tylko CPU:
ale też i sekcje jego zasilania oraz NB:
Thermalright Ultra 120 Extreme:
Ten przedstawiciel marki Thermalright (jak z reszta Mugen) gości już w którejś z koleji odsłonie - czwartej jak dobrze pamiętam
. Cooler tej, jak i wszystkie tej marki, nie może się pochwalić "wypasionym" opakowaniem:
Na szczęście wynagradza nam to jego zawartość, w której poza samym coolerem, znajdziemy komplet mocowań dla każdej dostępnej obecnie platformy (łącznie z socketem LGA1366) - to, jak w przypadku Mugena 2, duży plus dla producenta. W zestawie, jak w przypadku AXP-140 - nie ma dołączonego wentylatora - trzeba go dokupić osobno:
Można się im dokładniej przyjrzeć - pełen profesjonalim:
Tak się prezentuje nasz cooler na płycie głównej:
Pozostawia oczywiście dużo miejsca wokół siebie (jak ZeroTherm), umożliwiając przy tym montaż alternatywnego chłodzenia dla innych podzespołów naszego PC-ta:
Spostrzeżenia z montażu:
Tutaj chcę podzielić się z Wami moimi spostrzeżeniami, które pojawiły się podczas montażu każdego z w/w chłodziw. Najbardziej uniwersalnym sposobem montażu, a przy tym najmniej skomplikowanym i umożliwiającym szybki demontaż coolera (np. w celu zmiany procesora) mogą pochwalić się na równie ZeroTherm FZ120 i Thermalright Ultra 120 Extreme. Pod tym względem nie mają sobie równych.
Montaż Mugena 2 jest nieco inny niż przy jego pierwszej rewizji - dość ciekawy i dziwny za razem, ponieważ po wyjęciu płyty głównej z komputera nie montujemy coolera na płycie - ale płytę na coolerze - nie ma innej opcji - kładziemy po prostu cooler na stole (spodem do góry), przykładamy płytę główną z zamontowanym CPU i nałożoną pastą termoprzewodzacą, zakładamy (bardzo dobrej jakości z resztą) blackplate i zakręcamy srubki.
Podobnie ma się sprawa z AXP-140, z tym, że tutaj jest to nieco prostsze bo cooler jest po prostu niższy i posiada szpilki montażowe przy coolerze (czego nei ma przy Mugenie - te wkręca się poprzez blackplate). Całość jest skrecana przy pomocy dodanego do zestawu kluczyka.
Montaż Mugena 2 jest nieco inny niż przy jego pierwszej rewizji - dość ciekawy i dziwny za razem, ponieważ po wyjęciu płyty głównej z komputera nie montujemy coolera na płycie - ale płytę na coolerze - nie ma innej opcji - kładziemy po prostu cooler na stole (spodem do góry), przykładamy płytę główną z zamontowanym CPU i nałożoną pastą termoprzewodzacą, zakładamy (bardzo dobrej jakości z resztą) blackplate i zakręcamy srubki.
Podobnie ma się sprawa z AXP-140, z tym, że tutaj jest to nieco prostsze bo cooler jest po prostu niższy i posiada szpilki montażowe przy coolerze (czego nei ma przy Mugenie - te wkręca się poprzez blackplate). Całość jest skrecana przy pomocy dodanego do zestawu kluczyka.
Testy, testy:
Czas teraz na najważniejszą rzecz - wydajność prezentowanych chłodziw
Ale nie będę uprzedał faktów - zobaczcie sami:
Test 1 - Xeon E3110 @ 3GHz (FSB=333MHz, mnożnik CPU: x9), idle:
Test 2 - Xeon E3110 @ 3GHz (FSB=333MHz, mnożnik CPU: x9), stress:
Test 3 - Xeon E3110 @ 4GHz (FSB=500MHz, mnożnik CPU: x8), idle:
Test 4 - Xeon E3110 @ 4GHz (FSB=500MHz, mnożnik CPU: x8), stress:
Jak widzicie, starałem się w miarę możliwości przetestować wszystkie coolery w tych samych warunkach, przy zachowaniu takich samych procedur testowych, temperatur w pomieszczeniu itd. Wyniki są dość zbliżone, no, może poza jednym przypadkiem - coolerem Thermalright Ultra 120 Extreme - ten cooler w całym teście wypadł najlepiej (co tu dużo pisać) - pozostawił całą konkurenję w tyle, jednak za dość dużą cenę, jaką trzeba za niego zapłacić.
Szkoda, że na czas testu nie dojechał cooler Noctua, bo mógłby tu jeszcze nieco namieszać, ale może uda się go przetestować przy okazji innej recenzji.
Szkoda, że na czas testu nie dojechał cooler Noctua, bo mógłby tu jeszcze nieco namieszać, ale może uda się go przetestować przy okazji innej recenzji.
ZeroTherm FZ120
Plusy:
- bardzo dobra wydajność
- nieskomplikowany i łatwy montaż
- bardzo dobra jakość wykonania
- polerowana, miedziana podstawa
- cichy wentylator w zestawie
- cena
Minusy:
- montaż tylko na platformie opartej o socket LGA775
Scythe Mugen 2
Plusy:
- bardzo dobra wydajność
- bardzo dobra jakość wykonania
- poniklowana miedziana podstawa
- cichy wentylator w zestawie
- zestaw montażowy dla wszystkich dzisiaj dostępnych platform
- cena
Minusy:
- dość kłopotliwy montaż
- waga
Thermalright AXP-140
Plusy:
- bardzo dobra jakość wykonania
- poniklowana miedziana podstawa
- idealny do budowy wydajnych zestawów opartych o obudowy mikroATX
- waga
- wygląd
Minusy:
- dość kłopotliwy montaż
- tylko na platforme opartą o socket LGA775
- brak wentylatora w zestawie
- niska wydajność na tle konkurencji w standardowym zestawie PC
- cena
Thermalright Ultra 120 Extreme
Plusy:
- bezkompromisowa wydajność
- bardzo dobra jakość wykonania
- poniklowana miedziana podstawa
- zestaw montażowy dla wszystkich dzisiaj dostępnych platform
- banalnie prosty montaż
- wygląd
Minusy:
- brak wentylatora w zestawie
- cena
Skoro już dotrwaliście do tego miejsca, to znaczy, że naprawdę zainteresowała Was moja recenzja i mam nadzieję, że choć trochę pomogłem Wam w wyborze nowego chłodzenia dla Waszych, umęczonych latem PC-tów
Pozdr

Trudno dziś znaleźć bardziej wydajne chłodzenie powietrzem. 